Land van Leegwater route
Fietsroute door de Schermer van 41 km
Ooit weleens door werelderfgoed de Beemster of door de Schermer gereden? Nu is de kans om te zien hoe de droogmakerij van de Schermer en de Beemster zich heeft voltrokken. U komt vele molens tegen en krijgt een goede indruk van dit prachtige landschap.
U begint de fietsroute in Schermerhorn, bij de Museummolen. U fietst verder door mooie dorpen in de Beemster. Naast de magnifieke Katholieke kerk in West Beemster staat de Kerckhean, een gezellige Beemster uitspanning, in een nog typisch beemster style.
Het dorp Schermerhorn ontleent haar naam het dorp wat ooit Schermeiland was (voor de drooglegging). Rond het jaar 800 was het gebied dat nu de gemeente vormt bedekt met veen, waardoor het riviertje de Schermer stroomde. Ontginning van het veen door de mens in combinatie met stormvloeden leidde ertoe dat dit riviertje in 1250 was uitgegroeid tot een binnenzee, genaamd Schermermeer, dat in open verbinding stond met de Zuiderzee. De naam is afgeleid van het West-Friese "skir mere", wat helder meer betekent.
Beemster is afgeleid van Bamestra. Ontginning van het veen door de mens in combinatie met stormvloeden leidde ertoe dat dit riviertje ergens in de periode 1150-1250 uitgroeide tot een binnenzee, een meer dat in open verbinding stond met de Zuiderzee. Het gebied behoorde toen toe aan twee verschillende gewesten/gouwen. In 1607 werd door de Staten van Holland en West-Friesland aan enkele burgemeesters en een aantal aanzienlijke kooplieden, toestemming verleend om de Beemster en de Schermer droog te maken. Dit geschiedde onder leiding van Jan Adriaanszoon Leeghwater.
Hij gebruikte hiervoor 47 poldermolens, een aantal dat hij tevoren berekend had. Hij had dit als een soort bouwpakket geprepareerd en kon daarom zeer snel tijdens het leegpompen van de droogmakerij konden opgericht. In 1610, toen dit bijna gereed was, liep het meer weer vol als gevolg van een breuk in de Zuiderzeedijken. Met besloot toen om de ringdijk zo hoog te maken dat hij een meter boven het omringende land uitstak. Op 19 mei 1612 was de polder droog en was de huidige droogmakerij De Beemster een feit.
Het land werd ingedeeld in rechthoekige kavels volgens een geometrisch patroon. De kavels werden verdeeld onder de investeerders. Hieraan ontleent de Beemster de status van Werelderfgoed. Dit geometrisch patroon werd overgenomen door de stad die wij kennen als Manhattan. Aan de Beemster dankt Amerika zijn patroon van wegen. Door de droogmakerij werd met enthousiasme aangevangen zoals de droogmakerijen van de Schermer. Driehonderd jaar lang werd de polder drooggehouden met 52 poldermolens, begin twintigste eeuw werden zij vervangen door gemalen.
Enkele van de molens staan hier nog. De Museummolen is daardoor ook zeker de moeite waard voor een bezoek. Via een glazen plaat in de vloer kunt u de nog altijd functionerende watermolen zien werken. Tot in de kap mag beklommen worden.
Vraag de
Freebee Map to Noord-Holland aan voor de combinatie met de plattegrond.
Terug naar vorige pagina